W prospekcie emisyjnym czyha wiele pułapek na niewprawnego inwestora giełdowego

Artykuł ukazał się w Gazecie Prawnej dnia 22 października 2008 r. - autorstwa p.Ewy Jakubczyk-Cały, biegłego rewidenta, prezesa PKF Consult

Prospekt emisyjny, memorandum informacyjne to podstawowe dokumenty, na podstawie których inwestorzy podejmują decyzje inwestycyjne. Umiejętność interpretacji tych dokumentów to podstawa podejmowania samodzielnych wniosków nie o partych wyłącznie na rekomendacjach analityków.

W przypadkach bessy na rynku papierów wartościowych umiejętność dokonywania analizy fundamentalnej nabiera dodatkowych walorów. Determinanty ryzyka interpretacji wiązać się mogą:
►w zakresie historycznej informacji finansowej:
- z datą ostatniej historycznej informacji, która może być odległa nawet o 18 miesięcy od daty dokumentu rejestracyjnego,
- z zastosowaniem szacowanych wartości godziwych aktywów i pasywów, w tym rezerw,
- z zawartością niefinansowych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, w tym w zakresie zobowiązań warunkowych.
►w zakresie danych prognozowanych:
- z umiejętnością interpretacji wiarygodności założeń,
- z interpretacją założeń kształtowanych na datę prognozy i ich ekstrapolacje na okresy przyszłe,
- z techniką budowania prognoz,
►w zakresie danych pro forma:
- ze zrozumieniem transakcji będącej podstawą sporządzenia sprawozdania pro forma,
- z identyfikacją problemów zarządzania integracją dotychczas odrębnych podmiotów i ich wpływu na okres trwania i proces synergii gospodarczej.
Część historyczna prospektu
Jednym z najistotniejszych tematów interpretacji części finansowej jest wnioskowanie w zakresie odległości daty dokumentu od daty ostatniego sprawozdania finansowego, Oczywistym jest, że im bardziej aktualna jest data sprawozdania finansowego tym mniejsze ryzyko inwestora. Wynika to zarówno z faktu zmian sytuacji majątkowej, jaka może u emitenta, ale również ze zmian sytuacji makroekonomicznej. Istotnym tematem jest również zakres stosowania w wycenie aktywów i pasywów wartości godziwej. Z jednej strony wycena godziwa powinna dać jak najbardziej aktualny obraz wartości majątku emitenta, z drugiej strony odległa retrospektywna data wyceny wartości godziwej w zmieniających się uwarunkowaniach gospodarczych może nie odzwierciedlać bieżącej wartości godziwej w dniu publikacji prospektu.
W przypadku gdy emitent jest jednostką dominującą grupy kapitałowej^ zobowiązany jest sporządzić i zaprezentować w prospekcie- sprawozdanie stensoHdowatse zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej, co powoduje zwiększenie zastosowania wycen wartości godziwej. Warto pamiętać, że wzrost kapitałów z tytułu przekształcenia sprawozdania nie jest związany z dostępnością środków pieniężnych w spółce (jest księgowym zapisem memoriałowym nie wpływającym na przepływy pieniężne). Przyjęte przez emitenta zasady wyceny oraz noty objaśniające informują niejednokrotnie o ciążących na emitencie zobowiązaniach warunkowych, metodach szacowania wartości rezerw, efektywności poszczególnych segmentów działalności.
Informacje prognozowane
Emitent ma prawo (a nie obowiązek) przedstawić w prospekcie dane prognozowane. W takim przypadku zobowiązany jest do złożenia oświadczenia wskazującego podstawowe założenia, na których opiera swoje prognozy lub szacunki. Do prezentowanych w prospekcie prognoz należy dołączyć sporządzony przez audytora raport stwierdzający, że w ich opinii prognozy lub szacunki zostały sporządzone w prawidłowy sposób na podstawie podanych założeń oraz że zasady rachunkowości zastosowane do opracowania prognoz wyników są zgodne z zasadami rachunkowości stosowanymi przez emitenta.
Na tle powyższych uregulowań najważniejsze jest:
to emitent jest odpowiedzialny za przedstawione założenia i prognozy, raport biegłego rewidenta dotyczy wyłącznie stwierdzenia poprawności konstrukcji modelu prognozy (a nie założeń na bazie których jest budowany) oraz zgodności zasad rachunkowości,
za decyzje inwestycyjne odpowiada inwestor, zatem założenia prognoz przedstawionych przez emitenta powinny być przez niego wnikliwie analizowane.
Informacje pro forma
Informacje pro forma emitent jest zobowiązany ujawnić w prospekcie, jeżeli po dacie ostatniego sprawozdania ujawnionego w części historycznej zaistniała istotna transakcja mogąca mieć wpływ na decyzje inwestycyjne, w wyniku której aktywa, przychody, zysk lub strata różniłyby się o 25 proc. Przykładem jest przejęcie kontroli nad inną jednostką bądź połączenie jednostek.
W praktyce sprawozdanie pro forma daje odpowiedzi na pytanie: jak wyglądałaby sytuacja majątkowa i wynik emitenta, gdyby nabycie kontroli nad innym podmiotem nastąpiło w okresie objętym historyczną częścią finansową prospektu (w rzeczywistości nabycie to dokonane było po tej dacie).
Sprawozdanie pro forma jest opiniowane przez audytora. Ważnym elementem dla inwestora interpretującego to sprawozdanie jest właściwa analiza transakcji oraz jej wpływu na przyszłe wyniki emitenta z uwzględnieniem uwarunkowań zarządzania procesem integracji połączonych podmiotów i ocenę przyszłych skutków synergii.



wersja do druku