Podczas decydowania o wyborze sposobu pozy­skania kapitału (nie zawsze giełda jest najlepszą opcją), przygotowywania do upu­blicznienia, sporządzania pro­spektu i jego zatwierdzania, jak też podczas samej oferty, spółce powinno towarzyszyć grono zaufanych doradców. Od ich doświadczenia, wiedzy i profesjonalizmu zależy po­wodzenie projektu.

Zgodnie z normami prawny­mi regulującymi funkcjonowa­nie rynku kapitałowego, spół­ka musi skorzystać z pomocy dwóch partnerów: domu ma­klerskiego oraz firmy audytor­skiej. Doświadczenie wskazu­je, że jest zasadne, aby w pro­cesje IPO uczestniczyli też: do­radca finansowy, którym może być również firma audytorska, doradca prawny oraz agencja public relations. Firma audy­torska może więc w procesie IPO pełnio funkcje albo atesta­cyjne albo doradcze.

Jakie są obszary współpracy z biegłym rewidentem pełnią­cym funkcje atestacyjne pod­czas przygotowywania pro­spektu emisyjnego? Zadaniem biegłego rewidenta jest zbada­nie i wydanie opinii o:

- historycznych jednostko­wych lub skonsolidowanych sprawozdaniach finanso­wych według ustawy o ra­chunkowości lub MSSF,

- prognozach wyników łub wynikach szacunkowych,

- danych finansowych pro for­ma,

- śródrocznych danych finan­sowych.

Podstawowym zadaniem biegłego rewidenta, świadczą­cego usługi atestacyjne, jest sprawdzenie, czy historyczne dane finansowe zamieszczone w prospekcie oddają prawdzi­wy i rzetelny obraz sytuacji spółki. Historyczne informacje finansowe obejmują ostatnie trzy lata obrotowe (łub krótszy okres od początku działalności emitenta). W prospekcie za­mieszcza się oświadczenie stwierdzające, że historyczne informacje finansowe zostały zbadane przez biegłego rewi­denta. W przypadku gdy bie­gli rewidenci odmówili wyra­żenia opinii o badanych histo­rycznych informacjach finan­sowych łub gdy opinie te są negatywne lub zawierają za­strzeżenia, odmowę, negatyw­ną opinię lub zastrzeżenia, na­leży je zamieścić: w całości wraz z ich uzasadnieniem.

Emitent może skorzystać z prawa do zamieszczenia w prospekcie prognoz finansowych (dane dotyczące bieżą­cego i przyszłych okresów), jak również szacunków wyników finansowych (dane dotyczące minionego okresu, dla którego nie opublikowano wyników). Jeżeli emitent skorzysta ze swojego prawa, a uważa się, że jest to dobrze postrzegane przez rynek, wówczas progno­zy i szacunki podlegają bada­niu przez biegłego rewidenta. Raport z badania, w którym biegły stwierdza, czy progno­zy lub szacunki zostały sporzą­dzone w prawidłowy sposób na podstawie podanych zało­żeń oraz czy zasady rachunko­wości zastosowane do opraco­wania prognoz wyników łub wyników szacunkowych są zgodne z zasadami rachunko­wości stosowanymi przez emi­tenta, zamieszczany jest w prospekcie.

Przedstawienie informacji pro forma w prospekcie jest niezbędne w przypadku zna­czącej zmiany brutto sytuacji emitenta w związku z konkret­ną transakcją (np. zmiany o ponad 25 proc. jednego lub większej liczby wskaźników wielkości przedsiębiorstwa emitenta, przykładowo - sumy bilansowej lub wyniku finan­sowego). Efektem prac biegłe­go rewidenta w zakresie da­nych pro forma jest raport, w którym biegły stwierdza, czy informacje finansowe pro for­ma zostały właściwie opraco­wane na wskazanej w prospekcie podstawie oraz czy ta pod­stawa jest spójna z zasadami rachunkowości emitenta.

Biegły rewident może rów­nież, badać śródroczne dane finansowe. W sytuacji gdy emitent opublikował kwartal­ne lub półroczne informacje finansowe po dacie swoich ostatnich sprawozdań finan­sowych zbadanych przez bie­głego rewidenta, informacje te muszą zostać włączone do prospektu. Jeżeli kwartalne lub półroczne informacje fi­nansowe zostały poddane przeglądowi lub badaniu, w prospekcie zamieszczamy raport z badania łub przeglą­du, jeżeli nie zostały zbadane łub poddane przeglądowi, na­leży to wskazać. Gdy data prospektu przypada ponad dziewięć miesięcy po zakoń­czeniu ostatniego roku obro­towego poddanego badaniu przez biegłego rewidenta, w prospekcie zamieszcza się śródroczne informacje finan­sowe, które mogą nie być zbadane przez biegłego rewiden­ta (co należy wskazać) obej­mujące co najmniej sześć pierwszych miesięcy roku ob­rotowego.

Jaki jest ceł usług świad­czonych na rzecz emitenta przez biegłego? To, czego oczekują inwestorzy giełdowi, a więc potencjalni nabywcy emitowanych akcji, to przede wszystkim wiarygodna infor­macja historyczna stanowią­ca podstawę prognoz oraz wiarygodne dane dotyczące przyszłości. Usługa poświad­czająca wykonana przez roz­poznawaną firmę audytorską o uznanej renomie zwiększa zaufanie inwestorów. Z kolei doświadczenie firmy audytor­skiej przyczynia się do spraw­nego przygotowania prospek­tu i uniknięcia opóźnień, cze­go nie można przecenić, gdyż moment debiutu na giełdzie ma kluczowe znaczenie dla je­go powodzenia.

Dla powodzenia procesu IPO wskazane jest, aby spółka skorzystała z usług dorad­czych, a rolę doradcy może pełnić firma audytorska. Katalog potencjalnych usług jest szeroki (w zależności od potrzeb emitenta; przykładowo współpraca pomiędzy emiten­tem a firmą audytorską może dotyczyć: wyceny akcji, do­radztwa podatkowego, due dilligence finansowego i po­datkowego, pomocy w zasto­sowaniu MSSF, pomocy w przygotowaniu prospektu i wsparcia podczas jego za­twierdzania)

Przeprowadzona z sukce­sem emisja nie kończy współ­pracy firmy audytorskiej i emi­tenta. Wejście na giełdę to ko­nieczność spełnienia wyma­gań inwestorów, co polega m.in. na zwiększeniu przejrzy­stości działania, dlatego też sprawozdania finansowe za kolejne lata muszą podlegać badaniu przez biegłego rewi­denta, a sprawozdania pół­roczne objęte są obowiązkiem przeglądu. Ponadto firma au­dytorska może pomóc emiten­towi w bieżącym raportowa­niu, jak również w wypełnie­niu coraz bardziej rygorystycz­nych zasad dobrych praktyk. Wydaje się więc, że warto ko­rzystać z usług renomowanej firmy audytorskiej w zakresie obowiązkowych usług atestacyjnych, jak również skorzystać z doświadczenia firmy au­dytorskiej jako doradcy w pro­cesje IPO.